آیا در مقطع کارشناسی ارشد، می‌توان به رشته دیگری مهاجرت کرد؟ آیا کسانی که در کارشناسی ارشد تغییر رشته می‌دهند، ویژگی خاصی دارند؟ مهاجرت به چه رشته‌هایی در کارشناسی ارشد، امکان پذیر است؟ تغییر رشته در مقطع ارشد چه معایبی دارد؟

یکی از پرسش های متداول داوطلبان و متقاضیان مقطع کارشناسی ارشد این است که آیا می‌توان در کارشناسی ارشد تغییر رشته داد؟ سوال دیگر این است که آیا افرادی که تغییر رشته می‌دهند ویژگی خاصی باید داشته باشند. سوال مهم اصلی این است که اصلا چرا باید در مقاطعی از زندگی تغییر مسیر دهیم. در این مقاله و بخش دوم مقاله‌ی تغییر رشته، تلاش شده است با تکیه بر تجربه نویسنده در خصوص تغییر رشته در مقطع کارشناسی ارشد به طور جامع و کامل در این باره بحث شود.

بر این اساس ساختار موضوع را به سه بخش اصلی تقسیم می‌کنیم. در بخش اول به توضیح لزوم و انگیزه تغییر رشته و تمام نکات آن خواهیم پرداخت. در بخش دوم به موضوع قانونی بودن و چگونگی تغییر رشته می‌پردازیم. و در نهایت به این نکته اشاره می‌کنیم که چه نوع تغییراتی می‌تواند منطقی باشد.

۱- آیا تغییر رشته در مقطع کارشناسی ارشد لازم است؟

شاید شما هم جز اون دسته از افرادی باشید که در مقطع کارشناسی به دلایلی همچون فرار از خدمت سربازی، خسته شدن از پشت کنکور وارد تحصیل در رشته‌ای شده‌اید که آن‌ را دوست ندارید. یا حتی اصرار پدر و مادر، عدم شناخت کافی نسبت به رشته کارشناسی، تحت تاثیر بودن دوستان و … این مسیر را پیش روی شما قرار داده است. شرایطی که حداقل می‌دانید که سرنوشت شغلی و اجتماعی شما با این رشته مبهم است.

مقطع کارشناسی ارشد اتفاقا به دلایلی همچون بالاتر بودن سن افراد، پیدا کردن تجربه و دید لازم برای تشخیص مسیر درست یا بهتر بگیم درست‌تر، تصمیم‌گیری مستقل‌تر از خانواده برای فرد و … مقطع بسیار مناسبی برای انتخاب فیلد تخصصی است تا فرد بتواند آینده شغلی و اجتماعی خودش را بهبود دهد. طبق آمار غیررسمی و شهودی که از افرادی که تغییر رشته داده‌‌اند، بدست آمده است، اکثریت افراد به خاطر پیدا کردن آینده شغلی بهتر تغییر رشته می‌دهند. همچنین دلایلی مانند علاقه به رشته‌ای غیر از رشته کارشناسی، توصیه دوستان و نزدیکان در رده‌های بعدی قرار می‌گیرند.

۲- چگونگی تغییر رشته در مقطع ارشد

فارغ‌التحصیلان کارشناسی تمامی رشته‌ها، یا فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد و دکتری (برای داشتن مدرک ارشد دوم) این رشته‌ها، می‌توانند در آزمون کارشناسی ارشد در دو کد/رشته ‌شرکت نمایند. اگر دفترچه راهنمای انتخاب رشته ارشد را ورق بزنید متوجه می‌شوید که دو نوع رشته در این دفترچه وجود دارد. یک نوع رشته‌های اصلی (که بدون ستاره هستند) و یک نوع رشته‌های شناور (که با ستاره مشخص شده‌‌اند). هر داوطلب می‌تواند به طور همزمان در هر دو رشته اصلی و شناور ثبت‌نام نماید. البته به هیچ عنوان ثبت نام همزمان در رشته‌های اصلی و شناور توصیه نمی‌شوند، چون در این‌صورت تمرکز لازم برای مطالعه روی هیچ کدام وجود ندارد. همچنین در صورت قبولی در هر دو رشته (هم اصلی و هم شناور)، داوطلب می‌تواند تنها در یک رشته ثبت‌نام نماید.

از نظر قانونی هیچ نوع محدودیت و ممنوعیتی برای تغییر رشته وجود ندارد و داوطلب می‌تواند با هر مدرک کارشناسی در هر رشته‌ای ثبت‌نام نماید. مثلا فارغ‌‌التحصیل رشته ادبیات می‌تواند در رشته مهندسی برق شرکت کند! ولی خب باید یک منطقی هم برای این تغییر وجود داشته باشد که در مورد بعدی به آن اشاره خواهد شد.

۳-تغییر رشته چه زمانی منطقی است؟

بخش عمده افراد یک جامعه در مقابل تغییر، مقاومت شدیدی نشان می‌دهند زیرا برای آن‌ها عوض کردن مسیری که در آن قرار گرفته‌اند خیلی سخت‌ است. در نقطه مقابل هم افرادی هستند که بدون هیچ دلیل و منطقی دائما در حال تغییر دادن مسیر خود هستند (اصطلاحا می‌گوییم از این شاخه به اون شاخه می‌پرن). بین این دو طیف یک تفکر هوشمندانه وجود دارد آن هم این است که با شناسایی و در نظر گرفتن پارامترهای خرد و کلان موثر در تقویت مهارت‌ها و رزومه فرد و آینده شغلی و اجتماعی وی، می‌تواند در سرنوشت فرد تاثیر مثبت داشته باشد.

اینکه فرد به رشته‌ای هنری یا ادبی علاقه بسیار زیاد دارد و مستقل از اینکه چگونه قرار است از این رشته‌ها برای خود درآمدزایی کند بحثی جدا از مقاله ما هست. در این مقاله روی صحبت با دانشجویان رشته‌های فنی مهندسی مانند مهندسی عمران، مکانیک، برق، مواد، معدن و … است که به دلایلی آینده شغلی مناسبی ندارند. برای این افراد گزینه‌هایی مانند رشته MBA (کد 1148 در دفترچه سنجش) و رشته مهندسی صنایع گرایش سیستم (کد 1259) وجود دارد که بعد از فارغ‌التحصیلی از این دو رشته از یک دانشگاه قوی می‌توان تضمین کرد که موقعیت‌های شغلی مناسب با تعداد بالا در انتظار آن‌ها خواهد بود.

در نهایت میتوان گفت اگر از رشته‌های فنی مهندسی و مدیریتی به رشته هایی همچون MBA و سیستم مهاجرت داشته باشیم هیچ ایرادی ندارد و اتفاقا یک تغییر هوشمندانه است.

به دلیل برندی که فرد در رشته‌های MBA و سیستم برای خود ایجاد می‌کند می‌تواند در هر حوزه اقتصادی از جمله هر صنعت و هر جایگاه شغلی فعالیت کند و در نهایت در سازمان‌ها رشد سازمانی را تجربه کند. در بخش دوم مقاله تغییر رشته در مورد شیوه انتخاب بین این رشته‌ها صحبت شده است.

مطالب بیشتری در وبلاگ کافه تدریس بخوانید:

کلاس آنلاین چه ویژگی‌هایی دارد؟

شرکت در آزمون دو رشته در مقطع کارشناسی ارشد