آیا تغییر رشته در کارشناسی ارشد ممکن است؟ آیا کسانی که در کارشناسی‌ارشد تغییر رشته می‌دهند شرایط خاصی دارند؟ مهاجرت به چه رشته‌هایی در کارشناسی‌ارشد امکان‌پذیر است؟ تغییر رشته در مقطع ارشد چه معایبی دارد؟

یکی از پرسش‌های متداول داوطلبان و متقاضیان کارشناسی‌ارشد این است که آیا می‌توان در کارشناسی‌ارشد تغییر رشته داد؟ سؤال دیگر این است که آیا افرادی که تغییر رشته می‌دهند باید شرایط خاصی داشته باشند. سؤال مهم اصلی این است که اصلاً چرا باید در مقاطعی از زندگی تغییر مسیر دهیم. در این مقاله و بخش دوم مقاله‌ی تغییر رشته، درباره‌ی تغییر رشته در مقطع کارشناسی ارشد به‌طور جامع صحبت کرده‌ایم.

ساختار موضوع را به سه بخش اصلی تقسیم کرده‌ایم. در بخش اول به توضیح لزوم و انگیزه‌ی تغییر رشته و تمامی نکات آن می‌پردازیم. در بخش دوم موضوع قانونی‌بودن و چگونگی تغییر رشته را بررسی می‌کنیم. درنهایت هم به این نکته اشاره می‌کنیم که چه نوع تغییراتی می‌تواند منطقی باشد.

۱. آیا تغییر رشته در مقطع کارشناسی ارشد لازم است؟

شاید شما هم جزو آن دسته از افراد باشید که به‌دنبال تغییر رشته در کارشناسی ارشد هستید. شاید هم در مقطع کارشناسی به‌دلایلی، در رشته‌ای تحصیل کرده‌اید که آن‌ را دوست ندارید. فرار از خدمت سربازی یا مثلاً ترس از ماندن پشت کنکور یا خسته‌شدن از آن می‌تواند ازجمله‌ی دلایل باشد. شاید هم حتی اصرار پدرومادر، نداشتن شناخت کافی از رشته‌ی کارشناسی، تحت‌تاثیربودن دوستان و غیره چنین مسیری را پیش روی شما قرار داده است. حال در وضعیتی قرار دارید که حداقل می‌دانید سرنوشت شغلی و اجتماعی شما در این رشته مبهم است.

در حالت کلی، تغییر رشته در کارشناسی ارشد گزینه‌ی مناسبی است. در مقطع کارشناسی‌ارشد با بالاتررفتن سن افراد در مقایسه با مقطع ورود به کارشناسی، پیداکردن تجربه و دید لازم برای تشخیص مسیر درست یا تصمیم‌گیری مستقل‌تر از خانواده، می‌توان تصمیم‌های اساسی گرفت. در این مقطع فرد می‌تواند آینده‌ی شغلی و اجتماعی خودش را بهبود بخشد. طبق آمار غیررسمی اکثریت افراد به‌دلیل دست‌یافتن به آینده‌ی شغلی بهتر تغییر رشته می‌دهند. همچنین دلایلی مانند علاقه به رشته‌ای به‌جز رشته‌ی کارشناسی و توصیه‌ی دوستان و نزدیکان در رده‌های بعدی است.

۲. چگونگی تغییر رشته در مقطع ارشد

تغییردادن رشته در کارشناسی ارشد به‌صورت معمول کار دشواری نیست. فارغ‌التحصیلان کارشناسی تمامی رشته‌ها یا فارغ‌التحصیلان کارشناسی‌ارشد و دکتری (برای داشتن مدرک ارشد دوم) می‌توانند در آزمون کارشناسی‌ارشد در دو کد/رشته ‌شرکت کنند. اگر دفترچه‌ی راهنمای انتخاب رشته‌ی ارشد را ورق بزنید، دو نوع رشته را در دفترچه می‌بینید. یک نوع رشته‌های اصلی و بدون ستاره است و نوع دوم هم رشته‌های شناور است که با ستاره مشخص شده‌‌اند. هر داوطلب می‌تواند به‌طور همزمان در هر دو رشته‌ی اصلی و شناور ثبت‌نام کند. به‌هیچ عنوان ثبت‌نام همزمان در رشته‌های اصلی و شناور توصیه نمی‌شود. در این صورت تمرکز لازم برای مطالعه‌ی هیچ‌یک از رشته‌ها وجود ندارد. همچنین در صورت قبولی در هر دو رشته، یعنی هم رشته‌ی اصلی و هم رشته‌ی شناور، داوطلب می‌تواند تنها در یک رشته ثبت‌نام کند.

از نظر قانونی هیچ نوع محدودیت و ممنوعیتی برای تغییر رشته در کارشناسی ارشد وجود ندارد. داوطلب می‌تواند با هر مدرک کارشناسی در هر رشته‌ای ثبت‌نام کند. مثلاً فارغ‌‌التحصیل رشته‌ی ادبیات می‌تواند در رشته‌ی مهندسی برق شرکت کند! در ادامه به منطقی هم که باید برای این تغییر وجود داشته باشد اشاره می‌کنیم.

۳. تغییر رشته چه زمانی منطقی است؟

بخش عمده‌ی افراد یک جامعه در مقابل تغییر مقاومت شدیدی نشان می‌دهند؛ زیرا برای آن‌ها عوض‌کردن مسیری که در آن قرار گرفته‌اند خیلی دشوار است. در نقطه‌ی مقابل هم افرادی هستند که بدون هیچ دلیل و منطقی دائماً در حال تغییردادن مسیر خود هستند؛ اصطلاحاً می‌گوییم از این شاخه به آن شاخه می‌پرند. میان این دو طیف تفکری هوشمندانه وجود دارد. درنظرگرفتن عوامل خرد و کلان مؤثر بر تقویت مهارت‌ها و رزومه‌ی فرد و آینده‌ی شغلی و اجتماعی او می‌تواند بر سرنوشت فرد تأثیر بگذارد.

اینکه فرد به رشته‌ای خاص علاقه دارد یا چگونه از رشته‌ای درآمدزایی کند بحثی جداست. در این مطلب روی صحبت با دانشجویان رشته‌های فنی و مهندسی است. گاه رشته‌هایی مانند مهندسی عمران، مکانیک، برق، مواد، معدن و غیره، به‌دلایلی آینده‌ی شغلی مناسبی ندارند. برای این افراد گزینه‌هایی مانند رشته‌ی MBA (کد رشته‌ی 1148 در دفترچه‌ی سنجش) و رشته‌ی مهندسی صنایع گرایش سیستم (کد رشته‌ی 1259) وجود دارد. درمورد هر دوی این رشته‌ها بعد از فارغ‌التحصیلی از یک دانشگاه قوی می‌توان تضمین کرد موقعیت‌های شغلی مناسب با تعداد بالا در انتظار آن‌ها خواهد بود.

درنهایت می‌توان گفت اگر تغییر رشته در کارشناسی ارشد از رشته‌های فنی مهندسی و مدیریتی به رشته‌هایی همچون مدیریت کسب‌وکار و سیستم باشد، هیچ ایرادی ندارد و اتفاقاً تغییری هوشمندانه است.

به‌دلیل برندی که فرد در رشته‌های MBA و سیستم برای خود ایجاد می‌کند، با تغییر رشته در کارشناسی ارشد می‌تواند در هر حوزه‌ی اقتصادی، ازجمله هر صنعت و هر جایگاه شغلی، فعالیت کند. درنهایت چنین فردی می‌تواند رشد سازمانی را در سازمان‌ها تجربه کند. در بخش دوم مقاله تغییر رشته درباره‌ی شیوه‌ی انتخاب میان این رشته‌ها صحبت شده است.

مطالعه‌ی این مطالب را هم به شما پیشنهاد می‌کنیم:

کلاس آنلاین چه ویژگی‌هایی دارد؟

شرکت در آزمون دو رشته در مقطع کارشناسی ارشد