یکی از مواردی که هر سال فکر و ذهن متقاضیان کارشناسی ارشد را درگیر خود می‌کند شرکت کردن در آزمون دو رشته است. هنگامی که دفترچه ثبت‌نام در سایت سازمان سنجش ارائه می‌شود (حدودا در آبان ماه)، متقاضیان متوجه می‌شوند که در آزمون دو رشته می‌توانند به طور همزمان شرکت کنند(مثلا یک رشته اصلی و یک رشته شناور). این موضوع باعث می‌شود تا افراد ترغیب شوند به این موضوع فکر کنند که شرکت کردن در دو رشته چه مزایایی می‌تواند داشته باشد. البته در این زمان افراد به معایب آن کمتر فکر می‌کنند. در این مقاله هدف‌ این است به مزایا و معایب این کار و منطق این تصمیم بپردازیم.

در ابتدا لازم است توضیح دهیم که برنامه‌ریزی سازمان سنجش به گونه‌ای است که امتحان رشته‌های شناور از نظر ساعتی روی رشته‌های اصلی منطبق نشود و حضور در دو رشته امکان پذیر باشد.

آیا شرکت کردن در آزمون دو رشته به معنی توزیع ریسک و افزایش شانس رقابت است؟

دسته‌ای از داوطلب‌ها ادعا دارند که اگر من در آزمون دو رشته شرکت کنم باعث می‌شود شانس قبولی‌ام بالاتر برود. به این ترتیب که اگر به هر دلیلی یکی از آزمون‌ها رو خراب کردم دومی را بهتر حاضر شوم و آن را جبران کنم. این ایده به ظاهر بد نیست و ما هم هدف‌مان این نیست به کلی این ایده را زیر سوال ببریم، فقط لازم است مواردی را تشریح کنیم.

البته این نکته هم خالی از لطف نیست که در این زمینه برخی از دو آزمونی‌ها منطق قوی‌تری دارند. مثلا آزمون رشته‌هایIT و مهندسی کامپیوتر که از لحاظ دروس امتحانی انطباق خیلی زیادی با هم دارند. ولی بخش عمده‌ای از دو آزمونی‌ها غیرمنطقی هستند.

یکی از مفاهیم استراتژی (درس مدیریت استراتژیک) را می‌توانیم به این صورت تعریف کنیم که استراتژی ۹۹ تا “نه” است و تنها ۱ “بله” یعنی اگر یک استراتژی قرار است موفق باشد لازم است به خیلی از موارد نه بگوید. در مورد انتخاب چند رشته هم این موضوع صادق هست. یعنی انتخاب چند رشته با این توصیف یک استراتژی ضعیف محسوب می‌شود. (اگر دنبال دو خرگوش باشی در نهایت هیچ کدام رو نمیتوانی بگیری).

چرا شرکت در دو آزمون کاری هوشمندانه نیست؟

در اینجا به دو دلیل به می‌توان اشاره کرد: اول به خاطر پراکندگی وقت و ذهن خود فرد ،دوم به علت بالا بودن شدت رقابت! خب این‌ها به چه معناست؟

برای اینکه موارد یاد شده را بتوانیم خوب توضیح دهیم دو سناریو تعریف میکنیم. در سناریو اول فرد برای هر دو آزمون وقت می‌گذارد و تلاش می‌کند هر دو را موازی جلو ببرد و در سناریوی دوم فرد تنها روی یکی از آزمون‌ها وقت می‌گذارد و برای آزمون دوم هیچ‌گونه تلاشی نمی‌کند و در آزمون دوم صرفاً شرکت می‌کند.

در سناریوی اول که فرد برای هر دو آزمون وقت می‌گذارد (حتی فرض کنیم این دو آزمون در ۲ یا ۳ درس با هم اختلاف دارند)، یک مشکل اساسی وجود دارد، که زمان محدود فرد بین دو آزمون تقسیم می‌شود و اگر فرض کنیم داوطلب به طور مثال در هر دو آزمون رتبه ۵۰۰ را کسب کند، آیا بهتر نبود “سیاست تمرکز” را رعایت می‌کرد و در یک آزمون رتبه ۲۰۰ را به دست می‌آورد؟

در سناریو دوم فرد تنها روی یک آزمون تمرکز می‌کند، که مشخصاً با توجه به فضای به شدت رقابتی کنکور هیچ شانسی در آزمون دوم ندارد. پس چرا یک کار بیهوده، زمانبر و هزینه بردار که یک بار اضافی روی ذهن است، را انجام دهیم؟
پس می‌توانیم جمع‌بندی کنیم که شرکت در دو آزمون به طور همزمان کاری منطقی نیست و در بالای ۹۰ درصد موارد یک استراتژی شکست خورده است.

البته ممکن است شما جز آن دسته از داوطلبانی باشید که گیرایی بسیار بالا در دروس، سرعت عمل قابل قبول در پیشبرد دروس و انگیزه بالا برای رسیدن به موفقیت در دو رشته را داشته باشید. همچنین دوست دارید حتما شانس خود را در دو آزمون امتحان کنید. توصیه ما در این باره این هست که باید این دو رشته حداقل در ۵۰ درصد دروس امتحانی با هم مشترک باشند و باید متقاضی تا حد ممکن ساعت مطالعه روزانه و میانگین هفتگی خود را تا حد ممکن بالا ببرد.

بیشتر بخوانید:

تغییر رشته در مقطع کارشناسی ارشد(بخش اول)

تغییر رشته در مقطع کارشناسی ارشد(بخش دوم)