اگر قبلاً داوطلب کنکور بوده یا با کسانی صحبت کرده باشید که برای کنکور مطالعه کرده‌اند، احتمالاً شرایطی مشابه را در نزدیکی کنکور تجربه کرده‌اید. یکی از شرایط مشترک این است که حس می‌کنند هیچ‌چیز از آموخته‌های‌شان یادشان نمی‌آید؛ فکر می‌کنند همه‌چیز را فراموش کرده‌اید. این موضوع داوطلبان را مضطرب می‌کند و اعتمادبه‌نفس آن‌ها را کاهش می‌دهد. راهکار رهایی از این مشکل نوشتن خلاصه‌ای از دروس مطالعه‌شده در طول سال است. زمانی‌که نزدیک کنکور خلاصه‌نویسی‌های خود را نگاه می‌کنید همه‌ی مطالب خوانده‌شده در طول سال برای شما یادآوری می‌شوند. در این مقاله قصد داریم با اشاره به نکات مهم به داوطلبان کمک کنیم خلاصه‌نویسی برای کنکور را به‌صورت اصولی یاد بگیرند.

بسیار اتفاق افتاده است که داوطلب پس از مطالعه­‌ی مطلبی فکر کند آن مطلب بسیار مهم است و باید حتماً آن را در خلاصه‌ی خود بیاورد،‌ اما درنهایت ‌ببیند خلاصه‌مطالبش خیلی طولانی شده و همه‌ی مطلب خوانده‌شده را در خلاصه‌نویسی خود آورده است. این اتفاق به نداشتن مهارت در خلاصه­‌نویسی یا به ناآگاهی از محتوای ‌آن‌چه خلاصه ‌می‌­شود یا به عدم دقت شخص در تفکیک مطالب مهم مربوط ‌می­‌شود.

در خلاصه‌نویسی اصولی به چه نکاتی توجه کنیم؟

‌مطالعه­‌ی عمیق توأم با یادگیری صحیح مطلب در همان بار اول: داوطلبان مطالبی را به ذهن می‌سپارند که اولین بار در کلاس درس یا ‌کتاب­‌ها یاد‌گرفته­‌اند؛ فرقی هم نمی‌کند برداشت‌شان درست باشد یا غلط. متأسفانه دیده شده است که اصلاح یا حذف مطالبی که به‌اشتباه در ذهن ‌سپرد‌ه‌­ایم بسیار کار سختی است. همین درک نادرست از مطالب ما را سردرگم ‌می‌کند. قدم اول در خلاصه‌نویسی‌ مطالب یادگیری کامل مطالب خوانده‌شده است.

اطلاعات مهم مطالب درسی را ‌خلاصه­‌نویسی کنیم: دریک پژوهش از دانشجویان خواستند تا به یک مطلب گوش دهند و آن را خلاصه کنند. یک هفته بعد از ‌آنها خواستند که هر چه را درباره­‌ی آن مطلب به یاد ‌می‌­آورند، بنویسند. معلوم شد که احتمال به یاد ماندن اطلاعات مهم ‌خلاصه نویسی شده،۶ برابر مطالب ‌خلاصه ‌نویسی نشده است. اگر ‌می­خواهید احتمال ماندن مطالب مهم در خاطرتان ‌بیشتر باشد، از آن یادداشت بردارید و این به معنای یادداشت ‌همه­‌ی مطالب نیست؛ در غیر این صورت نتیجه آن خواهد شد که انبوهی ‌یادداشت، شامل اندکی اطلاعات مهم در کنار مقدار بسیار زیادی نکات مهم ‌دست دوم حاصل آید.

‌۳- یادداشت­‌های کارا بردارید: یکی از راهکارهای کارا کردن ‌یادداشت‌ها به هنگام ثبت کلمات مهم، عدم ‌به کارگیری کلمات اضافی است. در ‌خلاصه نویسی اصولی هر قدر اطلاعاتی با کلمات ‌کمتر و ‌عبارت­های ‌کوتاه‌­تر نقل شود، کارایی بالاتر است؛ بنابراین هنگامی که اطلاعات نسبتاً زیادی را در چند کلمه خلاصه می­‌کنیم، ‌یادداشت­های شما کارا هستند. در ‌یادداشت­ها باید هدفتان این باشد که ‌تا جای که امکان دارد مطالب از درس استاد، کتاب و جزوه را در جمله­ های کوتاه و مفید بگنجانید. این سبب ‌می­شود که توجه شما صرفاً به اطلاعات مهم متمرکز شود. بهتر است در ‌خلاصه­‌نویسی به جای نوشتن برخی عبارات از ‌علامت­های اختصاری که برای شما قابل فهم باشد، بهره ببرید؛ مثل علامت ↑ به جای نوشتن ‌کلمه­‌ی افزایش و علامت ↓ به جای نوشتن ‌کلمه­‌ی کاهش. از ‌آنجا که مطالب ‌خلاصه‌نویسی شده به صورت یک منبع درسی استفاده می‌شوند، در ‌خلاصه‌­نویسی مطالب سعی کنید مطالب را تمیز و جذاب بنویسید.

۴- به ساختار مطالب دقت کنید. در ‌خلاصه نویسی اصولی ابتدا باید کلیات موضوع مورد توجه گیرد و موضوعات به صورت نمودار درختی رسم شود؛ سپس به جزئیات پرداخته شود. در ‌خلاصه‌­نویسی باید دقت کرد که معمولاً ایده و ‌نکته‌­ی اصلی در دو ‌جمله­‌ی اول پاراگراف بیان شود و ‌بقیه­‌ی پاراگراف شامل توضیحات این مطلب باشد اما این بدان معنی نیست که ‌بقیه‌­ی متن مهم نیست بلکه در ‌ادامه­‌ی متن باید به کلمات کلیدی مانند: «نخستین»، «‌مهمترین عامل» ، «‌بیشترین تأثیر»، «‌نکته‌­ی اساسی»، «درنتیجه» و وجودی بودن یا نبودن افعال توجه کرد. از ‌جمله‌­هایی که ‌کلی‌­ترین و ‌محور‌‌‌‌‌‌ی‌­ترین اطلاعات را دربردارند، یادداشت بردارید و به ‌جمله‌هایی که از لحاظ اهمیت ساختاری، ضعیف و حاوی اطلاعات ‌جزئی­ترند، توجه چندان نکنید.

برای داشتن ‌یادداشت­‌های کارا باید ذهن خود را بر اطلاعات همچون ابزارهای ساختاری نظیر بندهای مربوط به ‌مقدمه­‌چینی (بندهایی که خواننده را برای ورود به مطلب آماده ‌می­کنند)، ‌جمله­‌های اصلی، عنوان ‌بخش­ها و ‌خلاصه‌­های پایانی متمرکز کنید. این اطلاعات یادگیری شما را تقویت ‌می­کند. ارتباط بین مفاهیم را با فلش نشان دهید و طرز ارتباط موضوعات اصلی و فرعی را به کمک نمودار درختی نمایش دهید تا به درک بهتر مطالب کمک کند. ضمناً چون ممکن است قواعد، گاهی به ‌وسیله­‌ی موارد استثنایی و ‌تبصره‌­ها نقض شود، این استثناها و نکات خلاف قاعده نیز باید یادداشت و آموخته شوند. در بسیاری مواقع، اهمیت استثناها از قواعد ‌کمتر نیست و ممکن است، سؤالات کنکور از میان این مطالب استخراج ‌شود.دسته­‌بندی و ‌تهیه­‌ی جدول برای برخی مطالب نیز کمک بسیار زیادی در ایجاد ساختار ذهنی برای مطالب ‌می­کند؛ مانند امید ریاضی ‌توزیع­‌های مختلف، واریانس ‌توزیع‌­های مختلف و… .

۵- اول خوب یاد بگیرید، بعد خلاصه بردارید. هنگام ‌مطالعه‌­ی مباحث درسی ترجیحاً ابتدا به کشیدن خط در زیر مطالب اصلی، مهم و بااهمیت بپردازید و پس از یادگیری و خط کشیدن زیر مطالب، ‌خلاصه‌­نویسی کنید؛ زیرا انجام دو فعالیت مجزا، یادگیری و ‌خلاصه‌نویسی در یک زمان واحد، باعث ایجاد اخلال و عدم تمرکز در انجام هر دو عمل ‌می­شود. ‌خلاصه­‌نویسی شما ‌چنانچه شامل ‌خلاصه­‌ی مباحث درسی، نکات مهم در کتاب درسی و جزوات یا ‌تست­های ‌نکته‌­دار باشد، دارای ارزش درسی بالاست.

۶‌- خلاصه­‌هایی را که بعد از مرور زمان اهمیت کمی پیدا ‌می­کنند حذف کنید. هنگام ‌مطالعه­‌ی مطالب ‌خلاصه‌نویسی شده که حاوی خطوط اصلی و پیامدهای مهم است، ممکن است پی به کم‌اهمیت بودن مطالبی ببریم که در زمان ‌خلاصه­‌نویسی مهم جلوه ‌کرده­‌اند یا به علت گذشت زمان و مرور مطالب، اهمیت اولیه را ندارند؛ بنابراین این نکات را حذف کنید.

۷- ترجیحاً از خلاصه‌­نویسی در ‌برگه­‌های پراکنده و بدون صحافی خودداری کنید؛ زیرا با گذر زمان حجم ‌یادداشت­ها افزایش خواهد یافت و ترتیب ‌آنها به هم خواهد خورد که یافتن و مرتب کردن آن‌ها زمان و انرژی زیادی ‌می­طلبد و کاری ‌خسته‌­کننده است. ‌می‌توانید از یک سررسید قدیمی یا ‌دفترچه‌­ی یادداشت با ‌اندازه­ی مناسب برای این منظور استفاده کنید. نوشتن تاریخ ‌خلاصه‌برداری نیز کمک شایانی برای زمان مرور ‌خلاصه‌­ها و جلوگیری از ‌به ‌هم ریختن ‌آنها ‌می­کند.

۸- سعی کنید هر روز زمانی (مثلاً ۱ ساعت) را برای مرور ‌خلاصه­‌ها اختصاص دهید؛ زیرا هر چه ‌فاصله‌ی بین ‌مرورها ‌بیشتر شود، مطالب دیرتر به یادتان ‌می­آید.

نکته‌ای با داوطلبان کنکور رشته MBA

با رعایت کردن این نکات قطعا میتوانید یک خلاصه نویسی اصولی با کیفیت را تا روز کنکور انجام داده و آن را مرور کنید. دپارتمان MBA کافه تدریس با برگزاری کلاس‌های آنلاین درس ریاضی عمومی۱و۲ ، هوش و استعداد تحصیلی و زبان تخصصی بهترین اساتید این دروس را در اختیار دانشجویان قرار داده است. برای مشاهده و ثبت نام در کلاس‌ها میتوانید از لینک‌های زیر استفاده نمایید.

کلاس ریاضی عمومی۱و۲
کلاس هوش و استعداد تحصیلیGMAT
کلاس زبان تخصصی رشته MBA
کلاس گرامر زبان انگلیسی

 

پیشنهاد میکنیم این مطالب را نیز مطالعه کنید:
کلاس آنلاین چه ویژگی‌هایی دارد؟ آنچه باید درباره کلاس آنلاین بدانید!
رشته MBA دانشگاه شریف