گرایش مدیریت فناوری MBA یکی از گرایشهای این رشتهی مدیریت کسب و کار یا همان MBA است. بهطور کلی این گرایش به مجموعهی توانمندیهای فناورانهی یک بنگاه اقتصادی میپردازد. برای آشنایی بیشتر با گرایش مدیریت فناوری MBA پای صحبت دکتر محمدرضا آراستی، استاد دانشکدهی مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، نشستیم. خلاصهی گپوگفت ما پیش روی شماست.
گرایش مدیریت فناوری MBA
مدیریت فناوری در دانشگاهها و سازمانها میتواند رویکردهای متفاوتی داشته باشد. در یک رویکرد، تمرکز مدیریت فناوری بر سیاستگذاری در سطح ملی و اقتصادی است؛ اما در دانشگاه صنعتی شریف، این گرایش با تمرکز بر سطح بنگاه ارائه میشود.در این رویکرد، موضوع اصلی نحوه مدیریت فناوری در یک کسبوکار است؛ یعنی اینکه یک بنگاه چه فناوریهایی را انتخاب کند، چگونه آنها را به دست آورد و چطور از فناوری برای ایجاد ارزش و توسعه کسبوکار استفاده کند.
دانشگاه صنعتی شریف در این رویکرد با برخی دانشگاههای معتبر دنیا، از جمله MIT، استنفورد، پنسیلوانیا و منچستر همراستا است.
دکتر آراستی-معرفی گرایش فناوری رشته MBA
گرایش مدیریت فناوری MBA دربارهی چهچیزی بحث میکند؟
گرایش مدیریت فناوری MBA دربارهی چهچیزی بحث میکند؟
مدیریت فناوری MBA را میتوان در سه مأموریت اصلی خلاصه کرد:
۱. تصمیمگیری درباره سرمایهگذاری در فناوری
یکی از وظایف اصلی این گرایش، تعیین اولویتهای سرمایهگذاری در حوزه فناوری و هماهنگکردن این تصمیمها با استراتژی کلان بنگاه است.
۲. انتخاب روش کسب و توسعه فناوری
پس از انتخاب فناوری موردنیاز، باید مشخص شود این فناوری چگونه به دست بیاید. این کار میتواند از طریق تحقیقوتوسعه (R&D)، همکاری با دانشگاه، دریافت لیسانس، استفاده از مشاوران خارجی یا قراردادهای Turnkey انجام شود. انتخاب روش مناسب به اهداف، منابع، زیرساختها و نیروی انسانی بنگاه بستگی دارد.
۳. تبدیل فناوری به ارزش اقتصادی
در نهایت، فناوری باید بتواند برای بنگاه ارزش ایجاد کند. مدیریت فناوری کمک میکند فناوری انتخابشده از یک قابلیت فنی فراتر برود و به ایجاد ارزش و ثروت برای کسبوکار منجر شود
اید در نگاه اول گرایشهای دیگر، در مقایسه با این شاخه از مدیریت کسبوکار، بازار کار بهتری داشته باشند؛ بااینهمه این گرایش نیز بازار کار خوبی دارد و فارغالتحصیلان این گرایش فرصتهای خوبی برای کار خواهند داشت.
آینده شغلی گرایش مدیریت فناوری چگونه است؟
فارغالتحصیلان گرایش مدیریت فناوری میتوانند در مسیرهای مختلفی فعالیت کنند. با توجه به ماهیت این گرایش، مهمترین مسیرهای شغلی آن را میتوان در چهار دسته قرار داد:
۱. تصمیمگیری و برنامهریزی فناوری
در این مسیر، فرد درباره اولویتهای سرمایهگذاری در فناوری تصمیمگیری میکند و ارتباط این سرمایهگذاریها را با استراتژی سازمان بررسی میکند.
۲. جذب و بومیسازی فناوری
در این حوزه، تمرکز بر جذب، بهکارگیری و بومیسازی فناوری در سازمان است. هدف این است که سازمان بتواند فناوری موردنیاز خود را با درنظرگرفتن هزینه، زمان و منابع موجود، به شکل اثربخشی یاد بگیرد و به کار بگیرد.
۳. نوآوری و مدیریت محصول
یکی دیگر از مسیرهای شغلی، فعالیت در حوزه نوآوری و مدیریت محصول است. در این مسیر، فرد به تبدیل ایدهها به محصول و ایجاد ارزش از طریق نوآوری کمک میکند. دانش MBA در حوزههایی مانند استراتژی و بازاریابی نیز پایههای لازم برای فعالیت در این مسیر را فراهم میکند.
۴. سیاستگذاری، آیندهنگاری و مشاوره فناوری
برخی فارغالتحصیلان نیز میتوانند در حوزههایی مانند سیاستگذاری علم و فناوری، آیندهنگاری تکنولوژی و مشاوره فعالیت کنند.
در مجموع، مدیریت فناوری گرایشی تخصصی است و مسیر شغلی آن بیشتر به توانایی فرد در ارتباط دادن فناوری با استراتژی، نوآوری و اهداف کسبوکار بستگی دارد. بنابراین، اگرچه ممکن است در نگاه اول برخی گرایشهای MBA بازار کار گستردهتری داشته باشند، مدیریت فناوری نیز میتواند فرصتهای شغلی مناسبی برای افراد علاقهمند به فناوری و کسبوکار ایجاد کند.
.
در دانشگاه صنعتیشریف مدیریت تکنولوژی در سطح بنگاههاست. دانشگاه صنعتی شریف در این رویکرد با بسیاری دیگر از دانشگاههای خوب دنیا اشتراک دارد؛ مؤسسهی فناوری ماساچوستس (امآیتی)، دانشگاههای استنفورد و پنسیلوانیا و نیز بسیاری از دانشگاههای اروپا، مانند دانشگاه منچستر، از آن جملهاند.
دروس تخصصی گرایش مدیریت تکنولوژی چیست؟
دانشگاه صنعتی شریف ۱۰ درس اصلی و ۶ درس اختیاری برای این گرایش ارائه میکند. در دروس اصلی مفاهیم عمومی و پایهای رشتهی MBA ارائه میشود؛ همچنین دانشجویان با مدیریت تکنولوژی آشنا میشوند و در ادامه دربارهی مدیریت نوآوری و خلق محصول دروسی را میگذرانند. یک درس هم درمورد اکتساب و بومیکردن تکنولوژی ارائه میشود. دربارهی سیاستگذاری علم و فناوری هم یک درس خواهیم داشت. دروس تخصصی هم بهمقتضای نیاز دانشجویان متفاوت است.
برخی از دروس ارائهشده در گرایش مدیریت فناوری در دانشگاه صنعتی شریف عبارتاند از:
مدیریت استراتژیک تکنولوژی
نوآوری و فناوریهای دیجیتال
مدلهای کسبوکار پلتفرمی
تحول دیجیتال
فناوری، نوآوری و توسعه
مدیریت توسعه محصول
مدیریت تحول سازمانی
تحلیل دینامیکهای سیستم
مدیریت دادهمحور کسبوکار
فایل صوتی مصاحبهی ما با دکتر آراستی را در اینجا بشنوید.
مقایسه ظرفیت پذیرش گرایش فناوری MBA در دانشگاههای تهران (۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵)
ظرفیتهای درجشده در این جدول، مجموع ظرفیتهای پذیرش روزانه، نوبت دوم و بورسیه هر دانشگاه در سال مربوطه است. ظرفیت پردیس خودگردان و سایر دورههای غیرمرتبط در این مقایسه لحاظ نشده است
| دانشگاه | ۱۴۰۳ | ۱۴۰۴ | ۱۴۰۵ |
|---|---|---|---|
| دانشگاه صنعتی شریف | ۱۵ | ۱۴ | ۱۲ |
| دانشگاه تهران | ۹ | ۹ | — |
| دانشگاه صنعتی امیرکبیر | ۱۰ | ۹ | ۱۲ |
| دانشگاه علامه طباطبایی | ۱۰ | ۱۰ | ۱۰ |
| مجموع ظرفیت | ۴۴ | ۴۲ | ۳۴ |
سوالات متداول
برای کار تنها در حوزه گرایش خودمان میتوانیم فعال شویم؟
خیر شما باتوجه به مهارتهایی که در دوران دانشجویی کسب میکنید میتوانید در بخش های مختلف که ممکن است در حوزه گرایش شما نباشد فعال شوید. در رشته MBA شما 30 درس مشترک دارید که درباره همه گرایشها اطلاعات بدست میآورید.
همه گرایشها مناسب اپلای هستند؟
رایشهایی که وابسته به فرهنگ هستند احتمال کمتری برای قبولی دارند. گرایشهایی که ریاضیاتی و فنی تر هستند مانند عملیات و مالی برای اپلای مناسبترند.
آیا با رشته MBA میتوانم کسب و کار خودم را راهاندازی کنم؟
بله یکی از جذابیتهای MBA این است که با کمک این رشته میتوانید تیمسازی کنید و به کمک آنها ایدههایی که در ذهن دارید را پیادهسازی کنید. بسیاری از افرادی که وارد این رشته میشوند، به کارآفرینی علاقهمند هستند.
گرایش فناوری با فناوری اطلاعات متفاوت است؟
بله این دو گرایش متفاوت هستند و هرکدام بخشهای مختلفی را در بر میگیرند. فناوری با استراتژیهای کلان بنگاه در ارتباط است. در فناوری اطلاعات شما با استفاده از علم فناوری برای تحلیل، سادهسازی فرآیندها و بهبود ارتباطات سازمان برای رسیدن به اهداف آشنا میشوید.