گرایش مدیریت فناوری MBA یکی از گرایش‌های این رشته‌ی مدیریت کسب و کار یا همان MBA است. به‌طور کلی این گرایش به مجموعه‌ی توانمندی‌های فناورانه‌ی یک بنگاه اقتصادی می‌پردازد. بااین‌همه تعبیرها و رویکردها در این شاخه متفاوت است. بعضی مدیریت تکنولوژی را در سطح فرابنگاهی می‌بینند. این دسته، زمانی‌که از مدیریت تکنولوژی صحبت می‌شود، آن‌چه در ذهن‌شان تداعی می‌شود سیاست‌گذاری در سطح ملی یا در سطح اقتصادی است. در دانشگاه صنعتی‌شریف مدیریت فناوری MBA یا همان مدیریت تکنولوژی در سطح بنگاه‌هاست. دانشگاه صنعتی شریف در این رویکرد با بسیاری دیگر از دانشگاه‌های خوب دنیا اشتراک دارد؛ مؤسسه‌ی فناوری ماساچوستس (ام‌آی‌تی)، دانشگاه‌های استنفورد و پنسیلوانیا و نیز بسیاری از دانشگاه‌های اروپا، مانند دانشگاه منچستر، از آن جمله‌اند. برای آشنایی بیشتر با گرایش مدیریت فناوری MBA پای صحبت دکتر محمدرضا آراستی، استاد برجسته‌ی دانشکده‌ی مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، نشستیم. خلاصه‌ی گپ‌وگفت ما پیش روی شماست.

دکتر آراستی-معرفی گرایش فناوری رشته MBA
دکتر آراستی-معرفی گرایش فناوری رشته MBA

گرایش مدیریت فناوری MBA درباره‌ی چه‌چیزی بحث می‌کند؟

مأموریت اول مدیریت فناوری MBA این است که به تصمیم‌گیری درباره‌ی اولویت‌های سرمایه‌گذاری درزمینه‌ی فناوری بپردازد که با استراتژی کلان بنگاه ارتباط دارد؛ مأموریت دوم این گرایش انتخاب روش کسب فناوری‌های منتخب است. درواقع در یک مرحله تصمیم می‌گیریم از چه فناوری‌ای استفاده کنیم و در مرحله‌ی بعد تصمیم می‌گیریم به‌چه روشی این فناوری را به دست آوریم؛ برای مثال، برای کسب یک فناوری می‌توان تحقیق‌وتوسعه (R&D) انجام داد، دانشگاه فنی کمک گرفت یا تحت‌لایسنس تولید کرد یا حتی مستشار خارجی استخدام کرد یا حتی به‌صورت Turnkey از شرکتی خارجی خواست صفر تا صد کار را در دست بگیرد. بنگاه‌ها، متناسب با هدف‌شان و منابعی که در اختیار دارند و زیرساخت‌ها و نیروهای انسانی خود، تصمیم می‌گیرند کدام روش را انتخاب کنند.

مأموریت سوم مدیریت تکنولوژی تبدیل‌کردن تکنولوژی به ثروت است. درواقع به‌وجودآمدن یک فناوری هدفی خاص داشته است و این هدف درنهایت این هدف باید برای ما ارزشی ایجاد کند؛ این روند را مدیریت تکنولوژی انجام می‌دهد.

شاید در نگاه اول گرایش‌های دیگر، در مقایسه با این شاخه از مدیریت کسب‌وکار، بازار کار بهتری داشته باشند؛ بااین‌همه این گرایش نیز بازار کار خوبی دارد و فارغ‌التحصیلان این گرایش فرصت‌های خوبی برای کار خواهند داشت.

آینده شغلی گرایش مدیریت فناوری چگونه است؟

در گرایش فناوری دسته‌ای از دانش‌آموختگان روی تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی فناوری کار می‌کنند. وظیفه‌ی این دسته این است که تعیین کنند چگونه باید روی تکنولوژی چگونه سرمایه‌گذاری کرد؛ همچنین آن‌ها ارتباط این سرمایه‌گذاری با استراتژی‌های سازمان را مشخص می‌کنند. دسته‌ای دیگر روی فرایند جذب و به‌کارگیری و بومی‌کردن فناوری‌ها کار می‌کنند؛ در این‌جا موضوع بیشتر یادگیری (Learning) است. شما می‌توانید هر چیزی را در سازمان یاد بگیرید، فقط باید هزینه و زمان را در نظر بگیرید. سؤال این است که یادگیری یک تکنولوژی چگونه با کیفیت و اثربخشی زیاد در سازمان انجام شود. این کار وظیفه‌ی مدیریت تکنولوژی است.

دسته سوم از فارغ‌التحصیلان روی فرایند نوآوری و مدیریت محصول کار می‌کنند. این افراد یاد گرفته‌اند چگونه ایده‌ای را به یک محصول تبدیل کنند. موضوع ایده نیز یکی از زیرشاخه‌های مدیریت فناوری MBA است. البته باید اشاره کرد کسانی که رشته‌ی مدیریت تکنولوژی را از رشته‌ی MBA جدا می‌دانند با پایه‌ی رشته‌ی MBA آشنا نیستند. این دسته از افراد به‌راحتی نمی‌توانند از این موضوعات در کار استفاده کنند. در رشته‌ی MBA و گرایش فناوری، به‌جز درس‌های مخصوص مدیریت تکنولوژی، درس‌هایی مانند استراتژی، بازاریابی و غیره را نیز یاد می‌گیریم و پایه‌ی لازم را برای بهره‌برداری از این موضوعات ایجاد می‌کنیم.

دسته چهارم فارغ‌التحصیلان به‌سمت سیاست‌گذاری علم و فناوری در سطح فرابنگاه می‌روند. ممکن است بعضی افراد هم که با موضوعات دیگری درگیر هستند روی آینده‌نگاری تکنولوژی کار کنند یا به زمینه‌ی مشاوره وارد شوند.

اگر بخواهیم صادقانه صحبت کنیم، این گرایش بالاترین گرایش در میان گرایش‌های رشته MBA نیست. باید گفت شاید در نگاه اول گرایش‌های دیگر، در مقایسه با این شاخه از مدیریت کسب‌وکار، بازار کار بهتری داشته باشند؛ بااین‌همه این گرایش نیز بازار کار خوبی دارد و فارغ‌التحصیلان این گرایش فرصت‌های خوبی برای کار خواهند داشت.

در دانشگاه صنعتی‌شریف مدیریت تکنولوژی در سطح بنگاه‌هاست. دانشگاه صنعتی شریف در این رویکرد با بسیاری دیگر از دانشگاه‌های خوب دنیا اشتراک دارد؛ مؤسسه‌ی فناوری ماساچوستس (ام‌آی‌تی)، دانشگاه‌های استنفورد و پنسیلوانیا و نیز بسیاری از دانشگاه‌های اروپا، مانند دانشگاه منچستر، از آن جمله‌اند.

دروس تخصصی گرایش مدیریت تکنولوژی چیست؟

دانشگاه صنعتی شریف ۱۰ درس اصلی و ۶ درس اختیاری برای این گرایش ارائه می‌کند. در دروس اصلی مفاهیم عمومی و پایه‌ای رشته‌ی MBA ارائه می‌شود؛ همچنین دانشجویان با مدیریت تکنولوژی آشنا می‌شوند و در ادامه درباره‌ی مدیریت نوآوری و خلق محصول دروسی را می‌گذرانند. یک درس هم درمورد اکتساب و بومی‌کردن تکنولوژی ارائه می‌شود. درباره‌ی سیاست‌گذاری علم و فناوری هم یک درس خواهیم داشت. دروس تخصصی هم به‌مقتضای نیاز دانشجویان متفاوت است.

 

فایل صوتی مصاحبه‌ی ما با دکتر آراستی را در اینجا بشنوید:

مصاحبه با دکتر آراستی درباره‌ی گرایش فناوری

 

پیشنهاد میکنیم این مقالات را نیز بخوانید:

مصاحبه با آقای پوریا اسدنژاد در مورد رشته MBA گرایش فناوری

ظرفیت رشته MBA در دانشگاه های برتر کشور